Umowa darowizny jest bardzo powszechnie zawierana. Wybieraj\u0105 j\u0105 bardzo cz\u0119sto osoby blisko spokrewnione w celu przeniesienia w\u0142asno\u015bci okre\u015blonych sk\u0142adnik\u00f3w swojego maj\u0105tku takich jak nieruchomo\u015b\u0107 lub pieni\u0105dze. Cz\u0119sto umowa taka zawierana jest r\u00f3wnie\u017c w celu unikni\u0119cia spor\u00f3w pomi\u0119dzy spadkobiercami pozwala bowiem skutecznie rozporz\u0105dzi\u0107 poszczeg\u00f3lnymi sk\u0142adnikami jeszcze za \u017cycia spadkodawcy. Nie pozbawia to rzecz jasna pozosta\u0142ych, nieobdarowanych spadkobierc\u00f3w, roszcze\u0144 o zachowek, niemniej daje gwarancj\u0119 dokonania podzia\u0142u maj\u0105tku zgodnie z w\u0142asn\u0105 wol\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Umowa darowizny zosta\u0142a uregulowana w art. 888 i nast\u0119pnych Kodeksu cywilnego. Zawieraj\u0105c tego typu umow\u0119 darczy\u0144ca zobowi\u0105zuje si\u0119 do bezp\u0142atnego \u015bwiadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego maj\u0105tku. Oznacza to, \u017ce darczy\u0144ca zobowi\u0105zuje si\u0119 do nieodp\u0142atnego przeniesienia w\u0142asno\u015bci sk\u0142adniku lub sk\u0142adnik\u00f3w swojego maj\u0105tku na obdarowanego. Umowa tego rodzaju mo\u017ce zosta\u0107 zawarta r\u00f3wnie\u017c przez przeniesienie w\u0142asno\u015bci takiego sk\u0142adnika z pomini\u0119ciem zobowi\u0105zania si\u0119 do dokonania takiej czynno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
O\u015bwiadczenie darczy\u0144cy powinno by\u0107 z\u0142o\u017cone w formie aktu notarialnego. Jednak\u017ce umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje si\u0119 wa\u017cna, je\u017celi przyrzeczone \u015bwiadczenie zosta\u0142o spe\u0142nione. Zatem wa\u017cnie b\u0119dzie zawarta umowa nawet w formie ustnej, je\u017celi w \u015blad za z\u0142o\u017conym zobowi\u0105zaniem nast\u0105pi wykonanie umowy polegaj\u0105ce np. na zleceniu przelewu bankowego, wr\u0119czeniu pieni\u0119dzy czy wydaniu ruchomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Czy darczy\u0144ca mo\u017ce zawieraj\u0105c umow\u0119 darowizny zobowi\u0105za\u0107 obdarowanego do okre\u015blonego zachowania si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci? Okazuje si\u0119, \u017ce tak. Darczy\u0144ca mo\u017ce zobowi\u0105za\u0107 obdarowanego do dzia\u0142ania lub zaniechania w przysz\u0142o\u015bci nie czyni\u0105c jednocze\u015bnie samej umowy odp\u0142atn\u0105. Darczy\u0144ca, kt\u00f3ry wykona\u0142 zobowi\u0105zanie wynikaj\u0105ce z umowy darowizny, mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 wype\u0142nienia polecenia, chyba \u017ce ma ono wy\u0142\u0105cznie na celu korzy\u015b\u0107 obdarowanego. Po \u015bmierci darczy\u0144cy wype\u0142nienia polecenia mog\u0105 \u017c\u0105da\u0107 spadkobiercy darczy\u0144cy, a je\u017celi polecenie ma na wzgl\u0119dzie interes spo\u0142eczny – tak\u017ce w\u0142a\u015bciwy organ pa\u0144stwowy. Je\u017celi wype\u0142nienia polecenia \u017c\u0105da darczy\u0144ca lub jego spadkobiercy, obdarowany mo\u017ce zwolni\u0107 si\u0119 przez wydanie przedmiotu darowizny w naturze w takim stanie, w jakim przedmiot ten si\u0119 znajduje. Przepisu tego nie stosuje si\u0119, gdy wype\u0142nienia polecenia \u017c\u0105da w\u0142a\u015bciwy organ pa\u0144stwowy.<\/p>\n\n\n\n
Zawarcie umowy darowizny niesie za sob\u0105 konsekwencje nie tylko w postaci przeniesienia sk\u0142adnika maj\u0105tku b\u0119d\u0105cego w\u0142asno\u015bci\u0105 darczy\u0144cy. Nak\u0142ada ona bowiem na niego r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zek naprawienia szkody wynik\u0142ej z niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania, je\u017celi szkoda zosta\u0142a wyrz\u0105dzona umy\u015blnie lub wskutek ra\u017c\u0105cego niedbalstwa. Obdarowany mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c w przypadku op\u00f3\u017anienia si\u0119 przez darczy\u0144c\u0119 ze spe\u0142nieniem \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego \u017c\u0105da\u0107 odsetek za op\u00f3\u017anienie, jednak mo\u017cliwe jest to dopiero od dnia wytoczenia pow\u00f3dztwa.<\/p>\n\n\n\n
Co wi\u0119cej je\u017celi oka\u017ce si\u0119, i\u017c rzecz darowana ma wady, darczy\u0144ca obowi\u0105zany jest do naprawienia szkody, kt\u00f3r\u0105 wyrz\u0105dzi\u0142 obdarowanemu przez to, \u017ce wiedz\u0105c o wadach nie zawiadomi\u0142 go o nich w czasie w\u0142a\u015bciwym. Obowi\u0105zek naprawienia szkody nie powstaje, je\u017celi obdarowany m\u00f3g\u0142 z \u0142atwo\u015bci\u0105 wad\u0119 zauwa\u017cy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Z nieco odmienn\u0105 sytuacj\u0105 mamy do czynienia w przypadku popadni\u0119cia przez darczy\u0144c\u0119 w niedostatek po wykonaniu umowy darowizny. W takim przypadku na obdarowanym ci\u0105\u017cy\u0107 b\u0119dzie obowi\u0105zek dostarcza\u0107 darczy\u0144cy \u015brodk\u00f3w utrzymania w wysoko\u015bci odpowiadaj\u0105cej usprawiedliwionym potrzebom darczy\u0144cy albo koniecznym do wype\u0142nienia przez darczy\u0144c\u0119 ci\u0105\u017c\u0105cych na nim ustawowych obowi\u0105zk\u00f3w alimentacyjnych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Obowi\u0105zek ten istnieje tak d\u0142ugo, jak warto\u015b\u0107 przekazanych darczy\u0144cy \u015brodk\u00f3w przez obdarowanego nie b\u0119dzie wy\u017csza od istniej\u0105cego w tym czasie wzbogacenia na skutek otrzymanej darowizny. Obdarowany mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zwolni\u0107 si\u0119 z tego obowi\u0105zku zwracaj\u0105c darczy\u0144cy warto\u015b\u0107 wzbogacenia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Darczy\u0144ca mo\u017ce odwo\u0142a\u0107 darowizn\u0119 jeszcze niewykonan\u0105, je\u017celi po zawarciu umowy jego stan maj\u0105tkowy uleg\u0142 takiej zmianie, \u017ce wykonanie darowizny nie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 bez uszczerbku dla jego w\u0142asnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ci\u0105\u017c\u0105cych na nim ustawowych obowi\u0105zk\u00f3w alimentacyjnych.<\/p>\n\n\n\n Obowi\u0105zek ten istnieje tak d\u0142ugo, jak warto\u015b\u0107 przekazanych darczy\u0144cy \u015brodk\u00f3w przez obdarowanego nie b\u0119dzie wy\u017csza od istniej\u0105cego w tym czasie wzbogacenia na skutek otrzymanej darowizny. Obdarowany mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zwolni\u0107 si\u0119 z tego obowi\u0105zku zwracaj\u0105c darczy\u0144cy warto\u015b\u0107 wzbogacenia.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Odwo\u0142anie darowizny wykonanej mo\u017cliwe jest jedynie w przypadku dopuszczenia si\u0119 przez obdarowanego wzgl\u0119dem darczy\u0144cy (ale nie np. osoby bliskiej dla darczy\u0144cy) ra\u017c\u0105cej niewdzi\u0119czno\u015bci. Kodeks cywilny nie konkretyzuje poj\u0119cia ra\u017c\u0105cej niewdzi\u0119czno\u015bci co pozwala s\u0105dowi dokonywa\u0107 ka\u017cdorazowo indywidualnej oceny zachowa\u0144 lub zaniecha\u0144 obdarowanego w celu ustalenia, czy przes\u0142anka odwo\u0142ania darowizny wyst\u0105pi\u0142a w danym przypadku. Do\u015b\u0107 istotn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 dokona\u0107 samodzielnej oceny, czy wyst\u0105pi\u0142a ra\u017c\u0105ca niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 znajdujemy w wyroku S\u0105du Apelacyjnego w Bia\u0142ymstoku z dnia 7 listopada 2019 r. wydanym w sprawie o sygnaturze I ACa 627\/19: \u201echodzi o tak\u0105 niewdzi\u0119czno\u015b\u0107, kt\u00f3rej stopie\u0144 nat\u0119\u017cenia i amoralny wyd\u017awi\u0119k jest na tyle wysoki, \u017ce u ka\u017cdego postronnego obserwatora wywo\u0142a\u0142by dezaprobat\u0119. O tym, czy zachodzi wypadek ra\u017c\u0105cej niewdzi\u0119czno\u015bci, zawsze decyduj\u0105 okoliczno\u015bci konkretnej sprawy. Nawet obiektywne istnienie przejaw\u00f3w niewdzi\u0119czno\u015bci nie jest wystarczaj\u0105ce dla uwzgl\u0119dnienia roszcze\u0144 pozwu. Nie jest bowiem oboj\u0119tna jej przyczyna. Dopiero bowiem poznanie tej przyczyny umo\u017cliwia sformu\u0142owanie w\u0142a\u015bciwego os\u0105du, czy i na ile zachowanie si\u0119 obdarowanego mo\u017ce by\u0107 uznane za nieusprawiedliwione. Si\u0119ganie po ten instrument prawny jest uzasadnione w zupe\u0142nie szczeg\u00f3lnych sytuacjach, nadzwyczaj nagannego zachowania si\u0119 obdarowanego, sprzeniewierzaj\u0105cego si\u0119 w spos\u00f3b jaskrawy zasadzie wdzi\u0119czno\u015bci wobec darczy\u0144cy.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z powodu niewdzi\u0119czno\u015bci nie mo\u017ce zosta\u0107 odwo\u0142ana darowizna je\u017celi darczy\u0144ca przebaczy\u0142 obdarowanemu. Jednocze\u015bnie przebaczenie b\u0119dzie skuteczne jedynie w sytuacji, gdy nast\u0105pi z dostatecznym rozeznaniem. Tym samym w przypadku podniesienia przez obdarowanego, i\u017c darczy\u0144ca przebaczy\u0142 mu, s\u0105d b\u0119dzie bada\u0142 w jakich okoliczno\u015bciach do takiego przebaczenia dosz\u0142o (np. czy stan zdrowia pozwala\u0142 na jego \u015bwiadome dokonanie).<\/p>\n\n\n\n Spadkobiercy darczy\u0144cy mog\u0105 odwo\u0142a\u0107 darowizn\u0119 z powodu niewdzi\u0119czno\u015bci tylko wtedy, gdy darczy\u0144ca w chwili \u015bmierci by\u0142 uprawniony do odwo\u0142ania albo gdy obdarowany umy\u015blnie pozbawi\u0142 darczy\u0144c\u0119 \u017cycia lub umy\u015blnie wywo\u0142a\u0142 rozstr\u00f3j zdrowia, kt\u00f3rego skutkiem by\u0142a \u015bmier\u0107 darczy\u0144cy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Darowizna nie mo\u017ce by\u0107 odwo\u0142ana po up\u0142ywie roku od dnia, w kt\u00f3rym uprawniony do odwo\u0142ania (a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c spadkobierca) dowiedzia\u0142 si\u0119 o niewdzi\u0119czno\u015bci obdarowanego.<\/p>\n\n\n\n Odwo\u0142anie darowizny nast\u0119puje przez o\u015bwiadczenie z\u0142o\u017cone obdarowanemu na pi\u015bmie. Nie jest przy tym istotne czy pismo takie zostanie obdarowanemu przekazane osobi\u015bcie czy te\u017c zostanie przes\u0142ane za po\u015brednictwem poczty. W tym ostatnim przypadku warto jednak wys\u0142a\u0107 je listem poleconym ze zwrotnym po\u015bwiadczeniem odbioru co pozwoli wykaza\u0107 przed s\u0105dem okoliczno\u015b\u0107 zachowania formy i dor\u0119czenia pisma obdarowanemu.<\/p>\n\n\n\n 11 listopada 2020 r.<\/p>\n\n\n\n adwokat Marcin Krupi\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Regulacja prawna Umowa darowizny jest bardzo powszechnie zawierana. Wybieraj\u0105 j\u0105 bardzo cz\u0119sto osoby blisko spokrewnione w celu przeniesienia w\u0142asno\u015bci okre\u015blonych sk\u0142adnik\u00f3w swojego maj\u0105tku takich jak nieruchomo\u015b\u0107 lub pieni\u0105dze. Cz\u0119sto umowa taka zawierana jest r\u00f3wnie\u017c w celu unikni\u0119cia spor\u00f3w pomi\u0119dzy spadkobiercami pozwala bowiem skutecznie rozporz\u0105dzi\u0107 poszczeg\u00f3lnymi sk\u0142adnikami jeszcze za \u017cycia spadkodawcy. Nie pozbawia to rzecz jasna […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7518,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[95,100,99,96,98,97],"yoast_head":"\nNiedostatek darczy\u0144cy<\/h2>\n\n\n\n
Odwo\u0142anie darowizny wykonanej<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Przebaczenie przez darczy\u0144c\u0119<\/h2>\n\n\n\n
Odwo\u0142anie darowizny przez spadkobierc\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Termin odwo\u0142ania darowizny<\/h2>\n\n\n\n
Forma odwo\u0142ania darowizny<\/h2>\n\n\n\n